Geschiedenis

In 2004 heeft de Gemeente Sluis het initiatief genomen tot oprichting van de Stichting Johan Hendrik van Dale. Idee erachter 1) was een impuls te geven aan het culturele leven van met name de kern Sluis en 2) door het ontwikkelen van nieuwe culturele activiteiten toeristen aan de streek te binden. Passend bij de lancering van deze nieuwe activiteiten was daaraan de naam te verbinden van een van de bekendste inwoners van Sluis, tevens samensteller van het meest bekende Nederlandse woordenboek: Johan Hendrik van Dale (1828-1872).

Het jaar 2003 was het 175e geboortejaar van J.H.van Dale. Bij die gelegenheid verscheen de eerste omvangrijke biografie over hem. Van Dale heeft zijn hele leven in Sluis gewoond en was er werkzaam als schoolhoofd, archivaris en taalkundige. Er was dus alle reden om de nieuwe culturele stichting zijn naam te geven.

Dat de inzet van de Gemeente hoog was mag blijken uit de samenstelling van het eerste bestuur. Daartoe had de Gemeente enkele taalkundigen van naam naar Sluis uitgenodigd en gevraagd of zij het eerste bestuur wilden vormen. Wellicht vereerd met het verzoek en er de uitdaging van inziend reageerden deze mensen positief. Het eerste bestuur van de Stichting Johan Hendrik van Dale bestond uit Dr. L.F. van Driel uit Middelburg, Dr. Frans Debrabandere uit Brugge, prof.dr. P.G.J. van Sterkenburg uit Leiden en mevr. Dr. Els Ruijsendaal uit Amsterdam. Adviseur was mevr. lic. Veronique De Tier, verbonden als dialect consulente aan de Universiteit van Gent en SCEZ in Middelburg. Toen later bleek dat dit bestuur niet zo veel contact had met de streek is aanvulling gezocht en gevonden binnen de lokale gemeenschap.

De activiteiten van de Stichting Johan Hendrik van Dale bewogen zich vnl. op het terrein van taal en literatuur. Er werden meerdere symposia georganiseerd, soms gecombineerd met boekpresentaties en al dan niet in samenwerking met andere organisaties. Het Etymologische (oorsprong) Woordenboek van de Zeeuwse dialecten, een jeugdboek over een zoektocht naar J.H. van Dale en een brochure samen met een documentaire over de schilder Johnny Beerens zijn daar enkele voorbeelden van. Ook op het programma stonden muzikale optredens gecombineerd met gedichten of verhalen. Aan de plannen voor en inrichting van het gerestaureerde Belfort werd intensieve medewerking verleend.

Na verloop van tijd moest het bestuur vaststellen dat het thema ‘taal’ in de brede betekenis een beperkt publiek trok. Daarom werd het gesprek aangegaan met de, in het zelfde Belfort actieve, Stichting Raadskelder. Deze stichting was vnl. doende met het organiseren van tentoonstellingen en koffieconcerten in de kelder van het Belfort. Aangezien beide stichtingen in feite aanvullend waren op elkaar verliepen de fusie besprekingen betrekkelijk vlot zodat begin 2010 het besluit tot fusie genomen kon worden. Afgesproken werd dat de Stichting Raadskelder zichzelf zou opheffen en de Stichting Johan Hendrik van Dale de voortzettende organisatie zou zijn. Beide werkterreinen zijn sinds die tijd samengevoegd en zullen naar de toekomst toe hopelijk hun werk op deze wijze kunnen voortzetten.