Geschiedenis & omgeving

Op de tweede verdieping van het Belfort maakt u kennis met het verhaal over het ontstaan van de stad en haar economische en culturele bloeitijd onder de Bourgondische hertogen. U ontdekt er welke rol Sluis speelde als militair bolwerk in een onrustig grensgebied. En u bent er getuige van hoe de stad in de laatste decennia opleefde als kuststad, koopcentrum en culinair trefpunt.

Geschiedenis

Sluis werd gesticht omstreeks 1260 op een gunstige plaats aan een bocht in het Zwin. Dat verklaart waarom de stad zo snel tot bloei kwam. In 1290 verkreeg Sluis als stadsrechten en in de daaropvolgende jaren ontwikkelde zich een rijke overslaghaven en een welvarend internationaal handelscentrum.

Rond 1425 was Sluis een kleurrijke Bourgondische stad. In de haven en werkplaatsen, op markten en pleinen zorgden arbeiders, ambachtslieden en handelaren voor een drukte van belang. Overal rezen nieuwe gebouwen op. De stad vierde feest en organiseerde spektakelontvangsten. Het leven was er ongemeen en opwindend.

Maar aan die bloeitijd kwam te vroeg een einde. Het Zwin verzandde, Brugge raakte in verval, oorlogen en sociale onrust teisterden het land. Schepen bleven weg, de handel viel stil, werk en inkomsten gingen verloren. Sluis liep leeg en de huizen verkommerden. Omstreeks 1550 was Sluis slechts een schim van wat het ooit was geweest.

Alleen in militair opzicht bleef de stad belangrijk. In 1604, tijden de Tachtigjarige Oorlog, veroverde prins Maurits van Nassau Sluis. Zo verwierf de Republiek de heerschappij over het Zwin, de Schelde en de waterwegen naar de belangrijkste Vlaamse havensteden, Brugge, Gent en Antwerpen. De Vlaamse handel ging fors achteruit en de Hollandse handel werd de economische basis voor de Gouden Eeuw. Sluis werk omgebouwd tot de sterkste vesting in het zuidwesten van het land en die militaire functie bleef de stad vervullen tot 1794, toen de Fransen de vesting veroverden.

De 19e eeuw was een sombere tijd voor de stad maar in de 20ste eeuw veerde Sluis weer op. Vakantiegangers, kooptoeristen en dagjesmensen kwamen steeds talrijker naar Sluis en de stad veranderde van een internationale handelsstad via een vestingstad tot een internationale toeristenstad.

Sint Anna ter Muiden

Men rijdt er zo voorbij, St. Anna ter Muiden, het 'geheim' aan de rand van Sluis. Het is een klein, schilderachtig dorpje, dat ooit stadsrechten heeft gehad. De huisjes zijn gegroepeerd rond een driehoekig pleintje met in het midden een karakteristieke dorpspomp uit 1789. Het relatief grote stadhuis verraadt echter dat dit plaatsje, dat ouder is dan Sluis, andere tijden heeft gekend. Eens was het een levendige havenstad. Op het eind van de 19e eeuw werd de schoonheid van St. Anna ter Muiden ontdekt voor kunstenaars, schilders en schrijvers. Het prachtige marktplein staat in zijn geheel op de monumentenlijst.

Aardenburg

Aardenburg is de oudste stad van Zeeland. Zo'n 8000 jaar geleden woonden op deze plek al mensen. De Romeinen bouwden er het Castellum Rodanum en in de middeleeuwen werd het een belangrijke bedenvaarts- en handelsplaats. Nu is het een dromerige, schilderachtige kern waar poëzie, kunst en cultuur nauw zijn verweven.

Het archeologisch museum vertelt veel over de geschiedenis van Aardenbrug. O.a. over 'Brammetje', een Germaanse krijger uit de 3e eeuw. Brammetje kreeg zijn bijnaam van de plaatselijke jeugd. De Sint-Baafskerk staat in Aardenburg en is één van de belangrijkste monumenten van Nederland. Het is de enige kerk in Scheldegotiek in ons land. In de 10e eeuw bedijkten monniken van de Sint-Baafsabdij uit Gent het gebied rond Aardenburg. Zij Stichtten in het jaar 959 de Sint-Baafskerk. De toenmalige kapel diende als uitgangspunt van de huidige kerk. Tijdens restauratiewerkzaamheden, na de Tweede Wereldoorlog, kwamen sarcofagen met grafschilderingen uit de 14e en 15e eeuw tevoorschijn.

Wandel door de oudste stad van Zeeland langs statige opgenbare gebouwen en patriciërshuizen en volg de Wallenroute of één van de Poëzieroutes. Ben je 's avonds om acht uur nog in de stad, dan hoor je de papklok luiden. Vroeger gingen dan de stadspoorten dicht. Nu hoeft je je niet meer te haasten, de middeleeuwse Kaaipoort blijft altijd open. De eerste poort dateert uit de 13e eeuw, in de huidige vorm uit 1650.

Cadzand

In Cadzand-Bad vindt je o.a. een uitgestrekt strand en natuurgebied 't Zwin. Bij eb wandel je zo van het strand, langs 't Zwin naar Knokke toe. Een attractie op zich is het zoeken naar de miljoenen jaar oude haaientanden. De beste vindplekken zijn in de Zwingeul en bij de radartoren in Nieuwvliet. Bij elke omwoeling van het zanden komen er weer meer naar boven.

Iets landinwaarts ligt Cadzand-Dorp. Een nog goed herkenbaar middeleeuws ringdorp met in het midden de gotische kerk uit het begin van de 14e eeuw. De kerk en de oude huizen rondom zijn bepalend voor het dorpsbeeld. Bij het binnen rijden pronkt de in 1977 gerestaureerde molen 'Nooitgedacht'. Deze kun je ook bezichtigen. In het dorp staat ook de Wereldvredesvlam die als symbool is van het verlangen van ieder mens om vrede in zijn leven te vinden.

Retranchement

Dit meest zuidwestelijke kustdorp van Nederland is in 1604, na de verovering van Sluis, gesticht door Prins Maurits (een verre voorvader van de huidige koning Willem - Alexander). De wallen en het fort Nassau zijn goed bewaard gebleven. Maak eens een wandeling over deze wallen!

Natuurgebied 't Zwin, bij Retranchement, heeft zich ontwikkeld tot een bijzonder, grensoverschrijdend natuurgebied met een enorme vogelpopulatie.

Kijk en geniet ook van de houten open Standaerdmolen, uit 1643, en het bescheiden zaalkerkje in de dorpskern, uit de 17e eeuw. De allereerste eigenaar van de molen, Bartolemeus de Vos, moest aan de Raad van State drie gulden per jaar erfpacht betalen voor het gebruik van de wind.

Knokke-Heist

Trendy kustplaats in België net over de grens bij Sluis. Een mondaine stad waar u kunt genieten van het strand, de boulevard, beachclubs, casino, natuurgebied, uitgebreide mogelijkheden om te winkelen, een groot aanbod culturele activiteiten, architectuur en een goede infrastructuur voor sport.

Brugge

De West-Vlaamse stad Brugge behoort tot de meest populaire en romantische stedentripbestemmingen van België en ligt op een steenworp afstand van Sluis (18 km). Al jarenlang komen er duizenden toeristen af op de historische binnenstad die sinds het jaar 2000 op de Werelderfgoedlijst van UNESCO staat. De historische binnenstad is een grote verzameling van oude straten, sfeervolle pleinen en prachtige gevels die je terug lijken te voeren naar vroegere tijden. Het geluid van de paarden die nog steeds door de straten van Brugge lopen versterkt dit gevoel.

Meer over Sluis

Sluis staat in de regio bekend als een gemoedelijk en sfeervol winkelstadje. De keus is enorm. De winkels en horeca zijn er zeven dagen per week open, dus ook op zon- en feestdagen. Op vrijdag is het marktdag. De oude vestingstad heeft een rijke historie en een Bourgondische sfeer. Het rijke verleden in combinatie met de vele winkels, restaurants en cafés zorgen voor een enorme aantrekkingskracht. Jaarlijks bezoeken zo’n 5 miljoen mensen Sluis.

Tijdens de avondmarkten in juli en augustus kun je tussen 17.00 en 22.00 uur langs de vele kraampjes slenteren op de braderie in het centrum. De winkeliers van Sluis heten je dan ook van harte welkom om te profiteren van de vele aanbiedingen op deze dagen.

Overal kom je herinneringen aan vroeger tegen zoals de vestingwallen en oude stadspoorten.

De wallen dateren uit de 14e eeuw, toen Sluis bloeide als handelsstad door de ligging aan het Zwin, toen een belangrijke zeearm en vaarweg. Tegen het einde van de 15e eeuw liep door de verzanding van het Zwin de handel en welvaart van Sluis sterk terug. Sluis is echter gedurende de Tachtigjarige Oorlog (1568 tot 1648) als vesting van belang gebleven. De huidige wallen dateren uit deze tijd. In 1864 werd de Zwinpolder ingepolderd, en kwam het oorspronkelijke havenstadje 'droog' te liggen. Vandaag de dag vind je op de wallen, naast de cultuurhistorische waarde, allerlei planten- en diersoorten. Langs de grachten waar verruigde rietkragen en struweel aanwezig zijn, broeden vogels. Over een groot deel van de wallen ligt een wandelpad van de gemeente. Langs de oostkant van de wallen ligt een fietspad.

De wallenroute door Sluis heeft een lengte van circa 5 kilometer, met uitbreidingsmogelijkheid naar Sint Anna ter Muiden telt de route circa 10 kilometer. De wandelroute is voor € 2,50 te koop bij de VVV kantoren in Zeeuws-Vlaanderen en via de webshop www.vvvzeeland.nl/nl/shop Tijdens uw route komt u voorbij molen de Brak, De molen dankt zijn naam aan het Franse jachthondenras 'Braque'. Van jachthonden is het bekend dat zij hun neus in de wind steken bij het jagen, net zoals de molen zijn wieken tegen de wind richt voor een optimaal rendement. Eerste stenen molen in deze streek, gebouwd als vestingmolen aan de Zuidoostgrens van het fort Sluis. De molen is regelmatig in bedrijf en open voor bezichtiging!